زيبا ترين رهنمودها و دستورالعملهاي بزرگان جهان

 

 

سخناني به نقل از كتاب كليدهاي  طلايي خوب زيستن ورسيدن به هدف :

 

 

 

 

 

 

 

آتش خشم را با بردباري فرو نشانيد و از هوسها تقوي بگريزيد ((لقمان حكيم))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آدم بدبين ، سلاحش نفرت است ((مثل يوناني))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آدم پر حرف تخم مي پاشند و آدم خاموش دورو مي كند ((اقليدس))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آدمي آفريننده سرنوشت خويش است (زرتشت))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آدمي را امتحان به كردار و گفتار بايد كرد، چرا كه اكثر مردم زشت كردار و نيكو گفتارند((فيثاغورث حكيم))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آرامشتان را حفظ كنيد ، براي خود دشمن متراشيد و به هيچ كس جز به خدا اعتماد نكنيد((ميكل آنژ))

 ----------------------------------------------------------------------------------

 آرزو كردن شرط نيست ، شرط تحقق آرزوست ((داوينچي))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آزادي انديشه ، قلم ، زبان ، و. . . موجب آباداني است ((دهخدا))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آزمند پيوسته نيازمند است((سعدي))

 آسان نيست مگر آنچه را توآسان گيري ((پيامبر (ص)))

 -----------------------------------------------------------------------------------

آفت دانش ، به كا نبستن آن است ((حضرت علي (ع))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

آفت زيبايي خود پسندي و كبر است ((حضرت محمد (ص)))

----------------------------------------------------------------------------------- 

آفت سخن ،دروغ گويي است ((پيامبر (ص))) 

----------------------------------------------------------------------------------- 

آفت كار ، دلبستگي نداشتن به آن است ((امام رضا(ع))) 

----------------------------------------------------------------------------------- 

آموزگار و دانش آموز بايد زندگي خود رانمونه و نشانه درخشان از آنچه مي آموزند قرار دهند و گرنه

مانند كساني اند كه راهي را شناخته اند ولي از آن نمي روند(( كنفوسيوس)) 

----------------------------------------------------------------------------------

 آن انساني عاقل تراست كه مي داند عقلش كمتر است (( سقراط))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنجا كه حقيقت نباشد همه چيز پست و زشت و مبتذل است (( سقراط))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنچه آدمي را صيقل مي دهد كار است (( حضرت علي (ع)))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آْنچه كه پيش از مرگ آدمي را مي كشد نا اميدي است (( حضرت علي (ع)))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنچه هر قدر زياد باشد كم است ، ايمان و جوانمردي است ((حضرت علي (ع)))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

آنقدر بر مال دنيا حريص مباش كه از مفقود شدنش ، اندوهناك شوي((سقراط))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنكس كه اراده و استقامت دارد ، روي شكست نمي بيند (( موريس مترلينگ))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنكه انتقام مي گيرد يك روز خوشحال است و آنكه مي بخشد يك عمر ((حضرت علي (ع)))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنكه توانا تر است آسان تر مي بخشد (( حضرت علي (ع)))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنكه حق با اوست از هيچ قضاوتي نمي ترسد (( اقبال لاهوري))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آْينده كودكان بسته به تعليم و تربيت مادران است (( ويكتور هوگو))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 ابله ترين دوستان ما خطرناك ترين دشمنان ما هستند  (( سقراط))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 احسان جز به سه صفت كامل نگردد: شتاب و رزي در آن، اندك شمردن بسيار آن و بدون منت بودن آن

(( اما صادق (ع)))

 ادب و حكمت را شعار خود ساز تا بهترين اهل زمان شوي و به نيكان ملحق شوي ((سقراط))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 اراده، نيروي بزرگ و اسرار آميزي است كه بشر با كمك آن مي تواند از ترقيات شگرف و بزرگي برخورد

گردد (( ابو علي سينا))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 اراده ها ي ضعيف همواره به صورت حرف و گفتار خود نمايي مي كنند ، ليكن اراده قوي جز درلباس عمل و

كردار ظهور نميابند((گوستا ولوبون))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 ارجمند ترين مردم كساني هستند كه ادب دارند(( حضرت علي (ع)))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

از آهسته رفتن مترس ، از بي حركت ايستادن بترس (( مثل چيني))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 ازتن بيدل طاعت نبايد و از پوست بي مغز بضاعت را نشايد(( سعدي شيرازي))

 ----------------------------------------------------------------------------------

 ازدواج آن قدر كه محتاج تدبير است ، نيازمند صراحت قول و بي پردگي گفتار نيست((ديل كارنگي))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 از صاحبدلي پرسيدند كه سخاوت بهتر است يا شجاعت ؟ گفت : آنرا كه سخاوت است حاجت به شجاعت نيست(( سعدي))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

از علايم ايمان مؤمن ، پنهان داشتن اسرار مردم است (( امام رضا (ع)))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

از كشوري كه بهاي خدمتكاران و دانشمندان رانداند و ازآنان سپاس گزاري ننمايد نبايد انتظار پيشرفت داشت ((ولتر))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

از لجبازي بپرهيز كه آغازش ناداني و انجامش ندامت است (( پيامبر (ص)))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

از معاشرت با كسي كه قادر به حفظ اسرار و رموز زندگي خود نيست ، پرهيز نما (( افلاطون)) 

----------------------------------------------------------------------------------- 

از مردم طماع راستي مجوي و از بي اصل وفا مخواه (( محمد غزالي))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 اسباب رياست تحمل است و بلند نظري (( حضرت علي (ع)))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

استعدا بزرگ بدون ارادهپ بزرگ وجود ندارد(( بالزاك))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

اشتباه را تصحيح نكردن خود اشتباه ديگري است (( كنفوسيوس))

---------------------------------------------------------------------------------- 

اشخاص نادان به وسيله جهالت خود نابود مي شوند((امام باقر))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 اگر بر آب روي خسي باشد واگر برهوا پر پرنده اي باشي . دل بدست آر تا كسي باشي (( خواجه عبدالله انصاري))

 اگر خاموش باشي تا ديگران به سخنت آرند بهتر كه سخن گويي و خاموشت كنند((سقراط))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 اگر دراولين قدم موفقيت نصيب ما مي شد ، سعي و عمل ديگر معني نداشت ((موريس متر لينگ)) 

-----------------------------------------------------------------------------------

آتش خشم را با بردباري فرو نشانيد و از هوسها تقوي بگريزيد ((لقمان حكيم))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آدم بدبين ، سلاحش نفرت است ((مثل يوناني))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آدم پر حرف تخم مي پاشند و آدم خاموش دورو مي كند ((اقليدس))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آدمي آفريننده سرنوشت خويش است (زرتشت))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آدمي را امتحان به كردار و گفتار بايد كرد، چرا كه اكثر مردم زشت كردار و نيكو گفتارند((فيثاغورث حكيم))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آرامشتان را حفظ كنيد ، براي خود دشمن متراشيد و به هيچ كس جز به خدا اعتماد نكنيد((ميكل آنژ))

 ----------------------------------------------------------------------------------

 آرزو كردن شرط نيست ، شرط تحقق آرزوست ((داوينچي))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آزادي انديشه ، قلم ، زبان ، و. . . موجب آباداني است ((دهخدا))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آزمند پيوسته نيازمند است((سعدي))

 آسان نيست مگر آنچه را توآسان گيري ((پيامبر (ص)))

 -----------------------------------------------------------------------------------

آفت دانش ، به كا نبستن آن است ((حضرت علي (ع))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

آفت زيبايي خود پسندي و كبر است ((حضرت محمد (ص)))

----------------------------------------------------------------------------------- 

آفت سخن ،دروغ گويي است ((پيامبر (ص))) 

----------------------------------------------------------------------------------- 

آفت كار ، دلبستگي نداشتن به آن است ((امام رضا(ع))) 

----------------------------------------------------------------------------------- 

آموزگار و دانش آموز بايد زندگي خود رانمونه و نشانه درخشان از آنچه مي آموزند قرار دهند و گرنه

مانند كساني اند كه راهي را شناخته اند ولي از آن نمي روند(( كنفوسيوس)) 

----------------------------------------------------------------------------------

 آن انساني عاقل تراست كه مي داند عقلش كمتر است (( سقراط))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنجا كه حقيقت نباشد همه چيز پست و زشت و مبتذل است (( سقراط))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنچه آدمي را صيقل مي دهد كار است (( حضرت علي (ع)))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آْنچه كه پيش از مرگ آدمي را مي كشد نا اميدي است (( حضرت علي (ع)))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنچه هر قدر زياد باشد كم است ، ايمان و جوانمردي است ((حضرت علي (ع)))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

آنقدر بر مال دنيا حريص مباش كه از مفقود شدنش ، اندوهناك شوي((سقراط))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنكس كه اراده و استقامت دارد ، روي شكست نمي بيند (( موريس مترلينگ))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنكه انتقام مي گيرد يك روز خوشحال است و آنكه مي بخشد يك عمر ((حضرت علي (ع)))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنكه توانا تر است آسان تر مي بخشد (( حضرت علي (ع)))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آنكه حق با اوست از هيچ قضاوتي نمي ترسد (( اقبال لاهوري))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 آْينده كودكان بسته به تعليم و تربيت مادران است (( ويكتور هوگو))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 ابله ترين دوستان ما خطرناك ترين دشمنان ما هستند  (( سقراط))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 احسان جز به سه صفت كامل نگردد: شتاب و رزي در آن، اندك شمردن بسيار آن و بدون منت بودن آن

(( اما صادق (ع)))

 ادب و حكمت را شعار خود ساز تا بهترين اهل زمان شوي و به نيكان ملحق شوي ((سقراط))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 اراده، نيروي بزرگ و اسرار آميزي است كه بشر با كمك آن مي تواند از ترقيات شگرف و بزرگي برخورد

گردد (( ابو علي سينا))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 اراده ها ي ضعيف همواره به صورت حرف و گفتار خود نمايي مي كنند ، ليكن اراده قوي جز درلباس عمل و

كردار ظهور نميابند((گوستا ولوبون))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 ارجمند ترين مردم كساني هستند كه ادب دارند(( حضرت علي (ع)))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

از آهسته رفتن مترس ، از بي حركت ايستادن بترس (( مثل چيني))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 ازتن بيدل طاعت نبايد و از پوست بي مغز بضاعت را نشايد(( سعدي شيرازي))

 ----------------------------------------------------------------------------------

 ازدواج آن قدر كه محتاج تدبير است ، نيازمند صراحت قول و بي پردگي گفتار نيست((ديل كارنگي))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 از صاحبدلي پرسيدند كه سخاوت بهتر است يا شجاعت ؟ گفت : آنرا كه سخاوت است حاجت به شجاعت نيست(( سعدي))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

از علايم ايمان مؤمن ، پنهان داشتن اسرار مردم است (( امام رضا (ع)))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

از كشوري كه بهاي خدمتكاران و دانشمندان رانداند و ازآنان سپاس گزاري ننمايد نبايد انتظار پيشرفت داشت ((ولتر))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

از لجبازي بپرهيز كه آغازش ناداني و انجامش ندامت است (( پيامبر (ص)))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

از معاشرت با كسي كه قادر به حفظ اسرار و رموز زندگي خود نيست ، پرهيز نما (( افلاطون)) 

----------------------------------------------------------------------------------- 

از مردم طماع راستي مجوي و از بي اصل وفا مخواه (( محمد غزالي))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 اسباب رياست تحمل است و بلند نظري (( حضرت علي (ع)))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

استعدا بزرگ بدون ارادهپ بزرگ وجود ندارد(( بالزاك))

 ----------------------------------------------------------------------------------- 

اشتباه را تصحيح نكردن خود اشتباه ديگري است (( كنفوسيوس))

---------------------------------------------------------------------------------- 

اشخاص نادان به وسيله جهالت خود نابود مي شوند((امام باقر))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 اگر بر آب روي خسي باشد واگر برهوا پر پرنده اي باشي . دل بدست آر تا كسي باشي (( خواجه عبدالله انصاري))

 اگر خاموش باشي تا ديگران به سخنت آرند بهتر كه سخن گويي و خاموشت كنند((سقراط))

 -----------------------------------------------------------------------------------

 اگر دراولين قدم موفقيت نصيب ما مي شد ، سعي و عمل ديگر معني نداشت ((موريس متر لينگ)) 

-----------------------------------------------------------------------------------

چگونگي دست يابي به موفقيت تحصيلي

 

            پاسخ به اين سوال همواره ذهن بيشتر دانش آموزان را به خود مشغول كرده , اين سوال يكي از سوالات
بي شماري است كه دانش آموزان علاقمند به تحصيل از خود يا ديگران مي پرسند , زيرا پاسخ درست و دقيق به اين سوال مي تواند پيمودن راه موفقيت را آسان كند و شما درتمام مراحل زندگي كمك كند.

قدم اول :  اولين قدم درراه كسب موفقيت اين است كه پيروز شدن رابخواهيد زيرا خواستن , توانستن است . هر اندازه خواستن شما نيرومند باشد به همان اندازه پيروز خواهيد شد , پس ابتدا موفقيت را به صورت جدي بخواهيد , تنها دراين صورت است كه اصول موفقيت را به آساني خواهيد آموخت و سرانجام موفق خواهيد شد .

قدم دوم :‌ داشتن هدف وانگيزه است اگر شما به اهداف بلند و عالي فكر مي كنيد و درصدد هستيد كه به آنها برسيد بايد بدانيد كه شما از شخصيتي بزرگ برخورداريد چرا كه انديشه وهدفي بزرگ داريد . هدف گيري مثبت به ا نسان قدرت ايستادگي و توان مبارزه با مشكلات را ميدهد.

قدم سوم:  تقويت خود پنداري مثبت وايجاد گرايش هاي مثبت , براي موفقيت بايد با تواناييهاي خود برخوردي مثبت داشت وافكار پريشان و منفي را از خود دور كرد و توجيهات غيرمنطقي براي مطالعه نكردن را ازذهن بيرون ريخت.

قدم چهارم :‌ شناخت  نقاط ضعف و اصلاح آنها , هوشمندانه ترين روش براي اصول موفقيت اين است كه مكان آرام و خلوتي را براي انديشيدن بيابيد و كارهاي خود را با دقت مرور كنيد براي اينكه از اين فعاليت سود ببريد كاغذ سفيدي را پيش روي خود بگذاريد و به دقت مشكلات و موانع موفقيت تحصيلي خود را روي آن بنويسيد. شناخت نقاط ضعف و دانستن علل ناكامي مي تواند گامي براي نيل به موفقيت محسوب شود .

قدم پنجم :  سرانجام مهمترين قدم برنامه ريزي است .

برنامه ريزي چيست ؟

            برنامه ريزي تلاشي مجدانه براي رسيدن به اهداف است . برنامه ريزي تجسم و طراحي وضعيت مطلوب درآينده است . برنامه ريزي حركتي فعال و موثر براي دست يابي به خواسته ها مي باشد..

نكات ذيل دربرنامه ريزي مورد توجه است :

1-     واقع گرا باشيد :  يعني با عنايت به نيازهاي شخصي برنامه تهيه كنيد و ساعاتي از روز را براي مطالعه درنظربگيريد و ساعاتي را براي كارهاي اختصاصي , تفريح واستراحت و ساعاتي رابراي كارهاي موظف تعيين كنيد و همچنين بعضي اوقات روز را آزاد بگذاريد . بنابراين دربرنامه ريزي بايد وقت آزادي رابراي رسيدگي به اين امور پيش بيني كنيد.

2-     برنامه بايد انعطاف پذير باشد: يعني اگر براي شما اتفاقات غيرمترقبه اي پيش آمد و شما را از انجام برنامه طرح ريزي شده بازداشت , درچنين مواردي بتوانيد وقت تلف شده را جبران كرده و جريان برنامه را ادامه دهيد.

3-      براي هردرسي حداقل دوساعت درهفته مطالعه و تمرين انجام دهيد و همين مسئله را با تكرار درخود به شكل عادت درآوريد. وقتي مطالعه شما منظم باشد ازتحصيل لذت خواهيد برد, درضمن پيش مطالعه نيز بسيارمهم است . حتي زماني كه پيش مطالعه خيلي سطحي باشد نبايد ازانجام آن صرف نظر كرد.

4-      سعي كنيد پس از يك هفته درس رامرور كنيد. بايد فرصتي را درطول هفته براي مرور معين كرده و ياد گرفته هاي خود را تازه كنيد و به اين وسيله حضورذهنتان را افزايش دهيد.

5-    درهرساعت مطالعه يك ربع استراحت كنيد. توجه داشته باشيد بين ساعات مطالعه , وقفه كوتاهي قراردهيد تااستراحت كرده وبه ذهن فرصت دهيد تابهتر مطالب را آموخته و نگهدارد.

6-     بلافاصله بعد از غذا مطالعه نكنيد,‌همچنين درحال خوابيده و درازكش مطالعه نكنيد.

7-     درزمان استراحت و اوقات فراغت مي توانيد گاهي بامطالعه مجلات و مقالات مرتبط با موضوعات درسي مختلف نهايت استفاده را از اين زمان داشته باشيد.

8-     سعي كنيد موضوع مطالعه را متنوع قراردهيد. زيرا چنانچه موضوع درس ها يكنواخت باشد باعث خستگي
مي شود ولي درصورتي كه موضوع مختلف باشد تمركز بهتري خواهيد داشت , دروس مشابه و يا مشكل را پشت  سريكديگر مطالعه نكنيد.

9-     جمعه روز استراحت , ‌نظافت , .... وانجام كارهاي ضروري است . استراحت دراين روز خستگي يك هفته تلاش و كار سخت را از شما دور مي كند و مغز را براي يادگيري بهترآماده مي كند.

10- درصورتي كه قسمتي از برنامه شما نياز به تعويض دارد حتماً آن را بادقت عوض كنيد تابرنامه براي شما عملي شود.

11- وقتي به تنهايي مطالعه مي كنيم اين امكان وجود دارد كه ساعت ها پشت ميز بنشينيم بدون اينكه فراگيري چنداني داشته باشيم . زماني كه عضو يك گروه فعال مطالعاتي باشيم  اين امكان بطور قابل ملاحظه اي كاهش
مي يابد.

12- درمطالعه نبايد كمال گرا بود به اين معني كه درياد گرفتن مطلبي نبايد خيلي وسواس داشته باشيم يا وقت بسيار زيادي را به يادگرفتن مطلبي اختصاص دهيم كه هرقدر آن را مطالعه مي كنيم , از توانايي خود نسبت به درك آن اطمينان  حاصل نكنيم .

13- موارد همچون مكان مطالعه , روشن بودن فضاي مطالعه , بسيارمهم است اما بايد به اين نكته توجه كرد كه نبايد خيلي درمورد آنها دچار وسواس شد , براي مطالعه درهمه شرايط , چه آرام و ساكت و چه شلوغ و پرسرو صدا بايد تمرين كنيم زيرا دربعضي از مواقع ناچار به مطالعه دراين شرايط خواهيم بود.

14- خواندن مفيد با استفاده از قلم امكان پذير است , بايد درحال مطالعه نكات مهم را دركنار صفحات يادداشت كرد. همچنين درحالي كه مطالعه مي كنيم سوالاتي را مطرح كرده بنويسيم كه بعدها موجب مي شود درآن مورد خود را بيازماييم , اگر بتوانيم درحال مطالعه خلاصه برداري كنيم دريادگيري مطالب پيشرفت بيشتري انجام داده ايم .

15- بهتران است اطرافيان را نيز از برنامه درسي خود مطلع كنيم تاعاملي شود كه درانجام آن تلاش بيشتري داشته باشيم .

راهكارهاي تقويت انگيزه فراگيري درس ديني و قرآن

 

            يكي ازعوامل بسيار مهم در پيشرفت تحصيلي دانش آموزان , داشتن علاقه وانگيزه تحصيلي است . روشن است اگر دانش آموزان داراي علاقه وانگيزه باشند, دركلاس توجه بيشتري به صحبت هاي معلم مي كنندومطالب درسي را بهتر فرامي گيرند , درنتيجه به موقعيت و پيشرفت تحصيلي خواهند رسيد.

تعريف واژه ها :

1-      انگيزش :

« انگيزش به حالت هاي دروني ارگانيسم كه موجب هدايت رفتار او , ‌به سوي نوعي هدف مي شود , اشاره مي كند » ( علي اكبر سيف , روان شناسي پرورشي , ص 236)

فريماير مي گويد : انگيزش چيزي است كه به رفتار انسان هم جهت و هم شدت مي بخشد( بدري مقدم ,‌كاربردروانشناسي درآموزشگاه , ص 89)

بطوركلي انگيزش را مي توان بعنوان نيروي محرك فعاليت هاي انسان و عامل جهت دهنده آن تعريف كرد بنابراين انگيزش عامل فعال ساز رفتارانسان است ..

2-      انگيزه :

انگيزه اصطلاحي است كه غالباً با انگيزش مترادف به كارمي رود . با اين حال مي توان انگيزه را دقيق تر از انگيزش بعنوان حالت مشخص كه سبب ايجاد رفتاري معين مي شود تعريف كرد . به سخن ديگر , انگيزش عامل كلي مولد رفتار به حساب مي آيد, درحالي كه انگيزه را علت اختصاصي يك رفتار مشخص مي دانند                              

                            (‌علي اكبر سيف / روان شناسي پرورشي / ص 236)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انگيزه هرحالتي درفرداست كه اورا به انجام دادن كاروفعاليت معيني يا سازش با آن تحريك و متوجه
مي نمايد و ميزان فعاليت اورامعين و محدود مي كند

          ( علي اكبرشعاري نژاد/ روان شناسي يادگيري /ص 85)

3-      يادگيري :

يادگيري عبارت است از تغيير دررفتار كه برخاسته از تجربه باشد ( نادرقلي قورچيان / جزييات روش تدريس / ص 101) يادگيري عبارت ازآن نوع فعاليت فرد است كه براي تغيير ياتعديل دررفتار , تجربه و آگاهي ها انجام مي گيرد تا او بتواند با محيط خودسازگاري كرده ,‌انگيزه ها و احتياجات بدني و رواني خويش را از راههاي مشروع و پسنديده اشباع كند

 ( علي اكبر شعاري نژاد / روان شناسي يادگيري /  ص 33)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

يادگيري همانا مربوط به تغيير ممتد و مداوم رفتار است . به معناي ديگر يادگيري : « عبارت است ازتكميل تدريجي يك فعاليت » انگيزش اساس كار و كليد همه يادگيريها است , بدون انگيزش يادگيري ممكن نيست و جايي كه يادگيري  نباشد , آموزش نيز نخواهد بود . روان شناسان معتقدند كه يادگيري , رتغييرات رفتاري نمايان مي شود واين تغييرات تنها وقتي رخ مي دهد كه كسب معلومات و يامهارت برانگيخته شده باشد . مسئله مهم براي معلمان دانستن و به كار بستن علم وهنر تحريك است .

عوامل برانگيزنده :

1-      قبل از شروع درس و آموزش با هدف از تدريس براي معلم كاملاً روشن و مشخص باشد و آن را براي دانش آموزان بازگو كند تاآنان مطلع گردند , وقتي هدف مشخص باشد ديگر احساس اتلاف وقت نمي شود.هدف به انسان برنامه , جهت وانگيزه مي دهد واو را وادار به آموختن و كار مي كند , ‌مشخص نمودن هدف باعث مي شود نيروي ذهني افراد متمركز شود .

(‌مرتضي نظري ,‌عوامل موفقيت درتحصيل /ص 92)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

2-      رفتار معلم بايد درحد امكان با درنظرگرفتن شرايط و موقعيت ها دوستانه و درعين حال متكي برنفس باشد تابتواند دردانش آموزان نفوذ كرده و درفراگيري آنان تاثير مثبت داشته ميشود .

3-      ايجاد رقابت بين دانش آموزان , يكي ازراههاي ايجاد انگيزش است ,‌البته بايد دقت كرد كه از حد متعادل تجاوز نكند چون ايجاد تنش و اضطراب نموده و باعث اختلال دريادگيري مي شود.

« كاردنر» پيش نهادهايي به شرح زير درمورد رقابت ذكر مي كند :

الف ) بايد سعي شود هردانش آموز تاحد ا مكان با خودش به رقابت بپردازد .

ب ) دانش آموزان هركدام به طريقي نوعي موفقيت را كسب نمايند .

ج ) بايد كوشش شود كه رقابت هاي انفرادي ازبين برود و درعوض گروهها با هم به رقابت بپردازند كارگروهي موجب كاهش رقابت انفرادي مي شود

(‌كاربرد روان شناسي درآموزشگاه / بدري مقدم/ص98)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

4-      انگيزش هاي مثبت ( تعيين جوايز , تقدير و...) موجب تسريع پاسخ هاي مطلوب مي شود , درحالي كه انگيزش هاي منفي ( ترس ازتنبيه , توبيخ و...) معمولاً يادگيري راكند و به تعويق
مي اندازد .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

5-      انگيزش زماني كاملاً موثر است كه دانش آموزان خود درتعيين وبرقراري هدف ها دخالت داشته باشند و همچنين يادگيرنده , بين آنچه ياد مي گيرد و هدفهاي خود رابطه اي مشاهده كند .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

6-      نظريه پردازدان وپژوهشگران درمورد انگيزش انساني به دو مقوله نظر دارند : انگيزش بيروني و انگيزش دروني . انگيزه بيروني با هدف كسب پاداش و اجتناب از تنبيه ارتباط دارد ولي انگيزش دروني با تمايل دروني براي انجام موفقيت آميز صرف يك تكليف مرتبط است . كسي كه درمورد خود ازاحساس كفايت و خود مختاري برخورداراست , ‌انگيزش دروني دارد . معلمان نبايد بيش از اندازه به انگيزش بيروني توجه كنند كه اين امر موجب مي شودتا ازانگيزش دروني غافل شوند كه
 مي تواند نقش موثرتري دربهبود كيفيت آموزشي ايفا كند . لازم است تاميان اين دو ,‌تعادل و توازني ايجاد گردد و دانش آموزان بياموزندكه چگونه قادرند از انگيزش بيروني به انگيزش دروني دست يابند.

 (‌انگيزش دركلاس درس/ چريل اسپالدينگ / ترجمه محمدرضا نايينيان / ص15)

7-       معلمي كه مي خواهد دانش آموزان را به جانب تكليف درگيري – به جاي خود درگيري سوق دهدوازخود  درگيري آنان بكاهد , بايد به ايشان كمك كند تا ازمقايسه اجتماعي ميان خود اجتناب كنند, عملكرد كنوني دانش آموزان مي بايد با عملكرد پيشين آنان دركارهاي مشابه و يا با معيارهاي اصولي مقايسه گردد و ديگر اينكه معلم نبايد نمره هاي دانش آموزان را درجمع اعلام كند چرا كه موجب مقايسه اجتماعي ميان آنان مي شود . نبايد نمره هاي دانش آموزان را درجمع اعلام كند چراكه موجب مقايسه اجتماعي ميان آنان مي شود .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

8-      اولين هدف معلم بايد برقراركردن رابطه مطلوب , دوستانه و حمايت كننده با دانش آموزان باشد . چنين هدفي فقط با تعامل ميان معلم و دانش آموز حاصل مي شود . روابط مبتني برمحبت ,‌احترام و اعتماد متقابل ميان معلم ودانش آموز هم موجب مي شود تادانش آموز به معلم وابسته نشود و هم انگيزه تحصيلي وي را افزايش مي بخشد .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

9-      تحقيقات نشان داده است موقعي كه دانش آموزان احساس خوبي درباره يك معلم دارند, درس مربوطه را بيشتر مطالعه كرده , توجه بيشتري به درس مي كنند. براي به وجود آوردن چنين حالتي روش هاي زيرموثر خواهد بود.

الف) با مطالعه به كلاس درس برويد كه باعث كاهش اضطراب واحاطه كافي برمطالب درسي مي شود.

ب ) ظاهر تميز و ساده داشته باشيد كه باعث جذابيت ناخودآگاه شما مي شود .

ج ) سخن گفتن كم اثرترين شيوه انتقال است . تنها 7 درصد اطلاعات ماازطريق كلام منتقل مي شود درصورتيكه 38 درصد اطلاعات ما ازطريق لحن وطنين صداي ماانتقال مي يابد . كسي كه صحبت را آغاز مي كند مدام بايد لحن وطنين صداي خود راتغييردهد و سخن معلم بايد قاطعانه , مودبانه , شاد, آرام باشد تاتدريس جاذبه بيشتري داشته باشد .

د) كلام وطنين درمجموع 45 درصد اطلاعات ما را متنقل مي كنند درحاليكه 55 درصد اطلاعات ازطريق حركات انتقال مي يابند,‌كه بيش از همه به حركات موزون و هماهنگ دست مربوط مي شود و پس ازآن به تغيير چهره , قيافه (‌حركت عضلات صورت ) و تغييرحالت و ژست و يا تغييرمكان مرتبط است .

هـ) استفاده از روش هاي تدريس فعال و نوين دركلاسهاي ديني و قرآن باعث تقويت فراگيري درس مربوطه مي شود زيرا :

1-      ذهن انسان فعال درنظرگرفته مي شود .

2-      معلم شرايط را مساعد كرده و يادگيرنده با مشاركت خود يادمي گيرد ( به عبارتي معلم راهنما و هادي جريان تدريس است )

3-      مهارت هاي ذهني از قبيل : كاربرد , فهم , ‌تجزيه  وتحليل تقويت مي گردد , چون يادگيرنده فعاليت ذهني و عملي مي كندو مهارت هاي ذهني تقويت مي گردد.

4-      روابط بين گروهي تقويت مي شود و ارتباط گروهي موجب افزايش علاقه و گرايش افراد به يادگيري مي شود .

5-      اعتماد به نفس افراد تقويت مي گردد و بالارفتن اعتماد به نفس , ‌محصول پذيرش خود وباور به توانايي خود فرداست .

6-      كاوشگري و تحقيق درافراد پرورش مي يابد چون فراگير درمقابل سوال قرارگرفته وبراي پيدا كردن پاسخ به فعاليت مي پردازد .

7-      روح خلاقيت ازطريق روش هاي تدريس تقويت مي شود , منظور از روح خلاقيت ,‌گرايش به تفكر و گشودن راههاي نودربررسي مسايل است .

10- نظريه پردازان رشد معتقدند كه كليد همخواني ,‌ ارتباط دادن يادگيري جديد به دانش قبلي است . هدايت موفقيت آميز شاگردان , ازعمليات عيني و ساختارهاي فكري ساده به شيوه هاي تفكر انتزاعي تر , هميشه ازطريق تكيه كردن به تجربيات گذشته وساختارهاي فكري جديد شروع مي شود .

(‌چت مايرز/ آموزش تفكر انتقادي ترجمه خدايارابيلي /ص 59)

11- سازمان دهي مجدد كلاسها به منظور درگيركردن شاگردان درگفت و گويي كه سبب پرورش تفكرانتقادي و تعمق آنان مي گردد .‌چهارپيشنهاد زير چنين وظيفه اي راتسهيل مي كند :

الف) ‌هرجلسه  درس را با طرح مساله يا مجادله شروع كنيد .

ب) براي تشويق شاگردان به تعمق ازسكوت استفاده كنيد .

ج ) فضاي كلاس را طوري مرتب كنيد كه باعث كنش متقابل شود يعني استاد با قدري تخيل وتلاش
مي تواند وضعيت كلاس را اصلاح و فضايي ايجاد كند كه باعث تبادل افكار بين شاگردان بشود .

د) محيطي پذيرا ايجاد كنيد به طوري كه افراد احساس امنيت كرده و اعتماد به يكديگر داشته باشند.

( همان مبنع ص 73)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

12- درصورت لزوم شيوه هاي آموزش را تغييردهيم . مسلماً با تغيير دادن شيوه ها تاحدي درافراد رغبت وتمايل ايجاد خواهد شد . ولي درهرحال لازم است كه با استفاده ازوسايل ازقبيل , تصاوير , جداول ,‌ اسلايدها , طلق هاي شفاف آموزشي , ماكت و مدل آموزشي واشياي واقعي ( درصورت لزوم ) به ايجاد تمايل و رغبت درفراگيران دست زد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

13- « وايت هد » معتقد است : « فعال كردن ايده هاي را كد با برانگيختن شور وشوق دانش آموز امكان پذير مي شود »

ادبيات بهترين وسيله اي است كه مي تواند شور وشوق بچه ها را برانگيزاند و به آنان الگوهاي تازه و
ايده هاي نوبدهد يا امكان خلق اين ايده ها را درآنان بوجود آورد و ازاين طريق , زندگي فكري وعاطفي آنان را بارور سازد .                                                         ( از كتاب ياددادن براي يادگرفتن / ص 109)

دكتر باهنر استفاده ازاشعار و فيلم هاي مناسب وسرودهاي پرهيچان اخلاقي وتربيتي و نيايش شوق انگيز و مانند آن را دركلاسهاي ديني تاكيدميكند .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

14- دكتر سيف دركتاب روان شناسي پرورشي معتقداست كه بهترين راه ايجاد علاقه دريادگيرندگان بهبود شرايط يادگيري و افزايش سطح كيفي روش هاي آموزشي است ازاين طريق يادگيرندگان به موفقيت بيشتر دريادگيري نايل مي آيند واين كسب موفقيت علاقه و انگيزش آنان رانسبت به يادگيري مطالب تازه افزايش مي دهد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

15- توجه به اصل تداعي – معاني ,‌يعني همراه شدن آموزش با يك خاطره كه خوشايند باشد توصيه
مي شود . آموزش ارزش هاي ديني را با خاطره اي خوش همراه كنيد,‌بعنوان مثال استفاده ازاردوهاي زيارتي وتفريحي ,‌بهترين موقعيت براي القاي ارزشهاست .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

16- رفتارهاي خوب فراگيران را فوراً با بازخورد مثبت تقويت كنيد . اين مي تواند تشويق يانوعي ستايش و تمجيد و حتي يك لبخند باشد .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

17- اندازه نوشته هاي روي تابلو به مقدار كافي بزرگ باشد كه بچه ها بتوانند بدون  هيچ  مشكلي آن را بخوانند ضروري است كه عناوين درس را روي تابلو نوشته و سوالهايي كه قصد داريد راجع به آنها به بحث بپردازيد , روي تابلو بنويسيد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

18- كتابخانه هاي مدارس دربرگيرنده اطلاعات قابل توجهي مي باشند ,‌ولي مساله اين است كه بايد دانش آموزان را درحداكثر استفاده ازاين اطلاعات ياري رسانيم . ضروري است مزاياي استفاده ازكتاب ها رابراي بچه ها روشن كنيد و ضمناً تكاليف سودمندي را براي دانش آموزان طرح نماييد كه ظاهراً آنان را ملزم به استفاده از كتابخانه نمايد و معلم بايد دانش آموزان را دربه دست آوردن منابع درست و صحيح ياري و راهنمايي نمايد و گروههاي دانش آموزي را تشويق به بهره گرفتن از كتابخانه نمايد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

19- دانش آموزان را دريادگيري محتوي درسي به كمك و راهنمايي يكديگر, هدايت نماييد . البته
مي توان دانش آموزان را درارزيابي كار همديگر دخيل و فرصت هايي براي آنان فراهم نماييد تابه تدريس يكديگر مشغول شوند . چون تدريس يك موضوع به شخص ديگر ,‌بهترين روش تثبيت يادگيري معلم و متعلم خواهد بود . دانش آموزان را تشويق به يادداشت برداري و خلاصه نويسي و استفاده ازآنهانماييد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

20- رفتارهاي اجتماعي مناسب را مورد تمجيد قراردهيد . اين وظيفه معلم است كه نگرش هاي عمومي ويژه عملكرد افراد را كنترل نمايند .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

21- درهنگام فعاليت كلاس از دانش آموزان كلاس بخواهيد كه كداميك ازآنان دوست دارند به سوال هم كلاسي خود پاسخ دهند , سپس هركدام ازآنان كه اقدام به پاسخ دادن نمودند ,‌مورد تشويق و تمجيد قراردهيد . دانش آموزانيكه اصلاً سوال نمي كنند ونيز درمباحث به اظهار نظر نمي پردازند را شناسايي كرده وسعي كنيد كه آنان را وارد مباحث نماييد .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

22- ازجمله راههاي انتقال مفاهيم ديني به بچه ها ,‌اجراي برنامه هاي جذاب و شاداب است كه براي تنوع بخشيدن كار مي توان از معماهاي قرآني , لطيفه هاوضرب المثل ها و... استفاده كرد تابه طور غيرمستقيم حداكثرآشنايي را با محتوي آيات قرآن كريم روايات اهل بيت (ع) پيدا كنند. البته قراردادن هرمطلب درجاي خود وتنظيم منطقي مجموعه سخن , يك هنراست كه مربي ومعلم بايد به كارگيرد .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

23- هيچگاه نبايد احكام ومسايل ديني را براي بچه ها درالفاظي پيچيده و دورازذهن بيان نمود . چرا كه حضرت علي (ع) مي فرمايد سخن رسا آن است كه به آساني برزبان جاري شود و به راحتي فهميده گردد و يا درجاي ديگر مي فرمايند : آراسته سخن آنست كه براي گوش ها ناخوشايند نبوده و فهم آن براي
فهم ها رنج آور نباشد .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

24- به تجربه ثابت شده است كه انتقال پيام هاي تربيتي به بچه ها نيازمند انرژي و روحيه بالايي است كه معلم بايد داشته باشد تابرآنها تاثير گذاشته و بتواند روحيه دانش آموزان را حفظ كرده و حتي تقويت نمايد .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

25- استفاده از شيوه قصه گويي وداستان ,‌درتدريس ديني و قرآن كه مي تواند درتفهيم  مطالب به
بچه ها كمك كند و همچنين مانع خستگي آنان شده و مطالب و پيام را درذهن ماندگارنمايد .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

26- باسرعت سنجيده ( آرام وشمرده ) درس دهيد زيرا تند صحبت كردن , باعث سردرگمي وكسالت است .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

27- به كارخويش ايمان واعتقاد قلبي داشته باشيم , نسبت به فعاليت فراگيران بي توجه وبي تفاوت نباشيم , پژوهش هاي گروهي را درمدرسه فعال كنيم كه اين امر مستلزم تقسيم بندي  و گروه بندي كردن بچه ها ودادن مسؤوليت به آنان است .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

28- يكي ازنكات مهم دركلاس داري نحوه بيان مطالب و شيوه انتقال آن به مخاطبان است لذا ضروري است كه كلمات و جملات را روان و رسا و زيبا بيان كنيد . از خطي زيبا همراه با بياني صحيح برخوردار باشيد و ازپرگويي بپرهيزيد و سعي كنيد مختصر و مفيد بگوييد و درتدريس انعطاف پذير باشيد .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

29- اصول دوازدهگانه درتربيت ديني دانش آموزان كه لازمه كار معلمان و مديران مي تواند باشد ,‌بطور اختصار به شرح زير است :

الف) اصل ترغيب مقدم برتخويف

ب ) استفاده از روش هاي غيرمستقيم به جاي روش هاي آمرانه ودستوري

ج ) چگونه گفتن مقدم برچه گفتن است .

د )  درتربيت ديني پيام ها , ‌تحيمل كردني نيست بلكه پذيرفتني است .

هـ)  تكيه برزيبايي هاي دين درتربيت ديني

و )  اصل تفهيم و تحليل مقدم برتربيت منعي

ز ) اصل رساگويي مقدم بركلي گويي و مبهم گويي

ح) اصل انگيزش و اميد به جاي منفي گويي وانتقاد شديد

ط) اصل القاي توان و اعتقاد به جاي تلقين عجز و ضعف و ناتواني

ي ) اصل مشاركت كاركنان , معلمان ,‌دانش آموزان واولياء

ك ) اصل مشورت و پرهيز ازسلطه گري و تك روي

ل ) اصل ارتباط عاطفي مقدم برارتباط دستوري و خشك

/ج12

راهکارهای اجرایی اصلاح الگوی مصرف

اصلاح الگوی مصرف که به معنی نهادینه کردن روش صحیح استفاده از منابع کشور است، سبب ارتقای شاخص‌های زندگی و کاهش هزینه‌‌ها شده و زمینه ای برای گسترش عدالت است.

از طرفی الزام مصرف بهینه باعث می شود تا علاوه بر پیشرفت علمی ناشی از ارتقای فن آوری در طراحی و ساخت وسایل و تجهیزات بهینه مطابق با استانداردهای جهانی، فرصت توزیع مناسب منابع و به تبع آن پیشرفت در دیگر بخش هایی که کمتر مورد توجه بوده است نیز فراهم گردد. از این رو ارتباط منطقی بین نامگذاری سال اول دهه پیشرفت و عدالت به "اصلاح الگوی مصرف" بیشتر نمایان می شود.

اصلاح الگوی مصرف نیازمند فرهنگ‌‌سازی پایدار است و این خود نیازمند راهکارهایی است تا همه افراد جامعه الزام رفتارهای اصلاح مصرف را احساس کنند و به تدریج این اصلاح نهادینه شده و به یک رفتار پایدار و نهایتا به یک فرهنگ در تمامی عرصه های مصرف تبدیل شود.

اصلاح الگوی مصرف در دو سطح "تولید کالا" و "مصرف کالا" قابل بررسی است. در سطح تولید کالا که از مرحله تبدیل مواد خام تا انتقال و توزیع به مصرف کننده را شامل می شود، نیاز است که سازندگان و تولیدکنندگان هر دو بخش دولتی و خصوصی علاوه بر رعایت ضوابط زیست محیطی، فن آوری تولید کالاهای خود را با استانداردهای جهانی و حتی الامکان مناسب با اقلیم هر منطقه مطابق کنند.

هم اکنون هدرروی در حوزه انرژی کشور نه صرفاً در بخش مصارف خانگی و مشاغل خدماتی و تجارتی، بلکه در پالایشگاه ها، نیروگاه ها، خطوط انتقال برق، لوله های آب، واحدهای تولیدی و خودورها نیز در مقایسه با استانداردهای جهانی قابل قبول نیست. در کشورما حدود یک پنجم برق تولیدی به مصرف روشنایی می رسد که 69 درصد آن در خانه ها است لذا با استفاده از لامپ های کم مصرف می توان تاحدود زیادی در این زمینه صرفه جویی کرد. تولید انرژی و حرارت از منابع تجزیه شونده و نو همچون باد، خورشید و زباله ها در مناطقی که قابل استفاده است باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

در بخش ساخت و ساز باید اجرای آیین نامه ها و مقررات مهندسی از جمله مبحث 19 مقررات ساختمان که به بهینه سازی ساختمان در مصرف انرژی مربوط می شود، نهادینه شود. همچنین تولید مواد خوراکی از جمله نان باید با ضایعات کمتری همراه باشد. باید توجه به استفاده بیشتر از مواد قابل بازیافت در تولید الزامی گردد و دهها موارد مشابه دیگر که باید در هر صنف مورد توجه قرار گیرد.

در سطح "مصرف کالا" باید برای فرهنگ سازی نحوه مصرف بهینه خصوصاً آب، برق و گاز که تهیه آنها برای مصرف کننده سهل الوصول تر است آموزش از طریق مدارس، رسانه ها، تولیدکنندگان، وزارت نیرو و شرکت گاز بسیار موثرتر باشد. همچنین مردم ایران به علت پیوند با دین و مظاهر مقدس دینی به خوبی سنت های نهادینه شده را می پذیرند و بدان آن ارج می نهند لذا می توان در بخش آموزش  از تعالیم و آموزه های دینی که بر صرفه جویی تاکید دارند نیز بیشتر بهره برد.

از آنجا که جهت تغییر الگوی مصرف، شناخت عمیق نیازهای هردو بخش مردمی و دولتی ضروری است باید مصرف سرانه دهک ها با سطح دستمزدها و استانداردهای مصرف جهانی دقیقاً مقایسه شود و سپس درصد و میزان یارانه لازم برای هریک از کالاها مشخص شده و قیمت یارانه ای و غیریارانه ای آن تعیین گردد. بنابراین می توان دریافت که اصلاح الگوی مصرف هم نیاز (و حتی پیش نیاز) هدفمندسازی یارانه هاست. تمامی این موارد جز با وضع قوانین و نظارت بر حسن اجرای آن میسر نیست و از این روست که نقش و تاثیر مجلس در اصلاح الگوی مصرف  نمایان تر می شود.

ویژگی های معلمان اثربخش

 

معلمان باید استانداردهایی برای موفقیت  تعیین کنند و دانش  آموزان  را آگاه  سازند  که از همه آنها  انتظار می رود  به این استانداردها دست یابند. این توصیه ، دو موضوع بسیار با اهمیت  را  به یکدیگر  پیوند می دهد:

یکی تعیین استانداردهای  هدفمند ، یعنی  استانداردهای  مهم، چالش  برانگیز  و قابل حصول  و دیگری  انتقال انتظارات معلم به دانش آموز،یعنی  انتظار دستیابی آنان به این استانداردها ،  این توصیه  از این رو اهمیت  دارد که  علاوه بر پیشنهاد دستیابی  به بعضی   استانداردها ،پیشنهاداتی نیز برای  اجتناب  از استانداردهای  دلخواه (1)  و ناپایدار  (هوس  برانگیز)  (2)  دارد. همچنین  توصیه  می کند، از استانداردهایی  که برای دانش آموزان قابل حصول نیستند ،  دوری  شود و از استانداردهایی  که دانش آموزان  بدون هیچ تلاشی  می توانند  به آنها دست  یابند نیز پرهیز شود و سرانجام این که نباید  انتظارات زیادی  از دانش آموزان به خصوص  گروه های کوچک تر دانش آموزی داشت .

تشویق

دانش آموزان را باید  به خاطر توجه و تلاشی که برای  یادگیری  می کنند، تشویق کرد.

دانش آموزان ، اغلب نه برای توجه  و تلاش بیش تر ترغیب می شوند و نه به خاطر توجه  و تلاشی که برای یادگیری می کنند ، تشویق کرد.

دانش آموزان اغلب نه برای توجه و تلاش  بیشتر ترغیب می شوند و نه به خاطر توجه و تلاشی  که برای یادگیری می کنند، پاداش می گیرند.تحسین ساده رفتارهای مطلوب ، در بسیاری از موقعیت ها  و برای  بسیاری از دانش آموزان موجب تحیر و شگفتی  می شود.

در صورت لزوم می توان  از تقویت  کننده هایی  همچون کربن (3) ( token)که می توانند  در ازای  کالا یا خدمات  معاوضه  شوند و یا دادن  وقت  اضافی  به دانش آموزان برای  تمام کردن  کاری  که می خواهند  انجام دهند ، استفاده  کرد

یادآوری

باید به دانش  آموزان کمک کرد تا راهبرد هایی  را برای یادگیری  اتخاذ  کنند.به ویژه  برای یادآوری  آنچه تدریس  شده است  و به کارگیری  آنچه یادگرفته اند.به دفعات به دانش آموزان  گفته می شود  که چه چیزهایی  را باید یاد بگیرند و برای  یاد گرفتن ، لازم  است چه چیزهایی را بدانند یا انجام دهند. حتی  ممکن است به آنها گفته شود  که چرا مجبورند بعضی چیزها را یاد بگیرند.در حالی  که اغلب ،چگونه یاد گرفتن به آنها  آموخته نمی شود.

راهبردهای زیر از جمله  راهبردهایی  هستند که می توان  آنها را  به دانش آموزان  آموخت :

1-راهبردهای  تمرین  ذهنی (   rehearsal  ) :یعنی به طور فعال برشمردن یا نام بردن چیزهایی که قرار  است یاد گرفته شوند.

2-راهبردهای  تشریحی  (    elaboration  strategies  )   : روش های  افزودن  یا بسط دادن آنچه قرار است آموخته  شود.

3-راهبردهای  سازمانی (     organizational  strategies) :  شیوه های قرار دادن  آنچه یاد گرفته می شود ، در چارچوبی بزرگ تر.

4-راهبردهای پایشی (    monitoring  strategies ) :  طریقه های  رسیدگی به پیشرفت خود در جهت یادگیری

معلمان کارا باید بتوانند ، زمینه  همه  یا هریک از راهبردها را برای  دانش آموزان  فراهم آورند.

نگه داشتن  دانش آموز در فضای  یادگیری

 معلمان باید موقعیت هایی را در کلاس  به وجود آورند که باعث  حفظ و نگه داری (   holding  power   ) دانش آموزان در فضای یادگیری شوند.

چنین موقعیت هایی این امکان را فراهم می سازند که دانش آموزان  به طور  پیوسته  در فرآیند یادگیری  درگیر  شوند و این  درگیری تداوم یابد.به عبارت دیگر  ، این موقعیت ها ، قدرت نگاه داری و حفظ توجه  و درگیری دانش آموزان را از مزاحمت ها و عوامل پرت کننده  حواس حفظ می کنند. در این موقعیت  ها،  دانش آموزان به طور مداوم  در یادگیری خویش مشارکت می کنند و نیازی نیست که برای آموزش ، منتظر مساعدت دیگران بمانند. چنین موقعیت هایی متضمن فعالیت هایی هستند که از طریق آنها دانش آموزان می توانند  ، چیزهایی بسازند یا انجام دهند. به این طریق است که دانش آموزان به طور فعال درگیر یادگیری می شوند.

جلب توجه

در جریان ارائه مطالب ، معلمان باید از  راهکارهایی  که توجه دانش آموزان را جلب و آنها را درگیر یادگیری  می کنند، بهره بگیرند.

معلمانی  که در پی بهبود کارایی خود هستند، می توانند از راهکارهای متعددی  استفاده کنند.آنها می توانند  سوال هایی  بپرسند  و تکالیف کوتاهی  بدهند برای این که شاگردانشان درباره  آنچه ارائه می شود ، فکر کنند. در این مورد می توان  به استفاده از تمرین های  محاسبات ذهنی (   emental  computation  exercises   )   در کلاس  های  ریاضی  و همچنین  طرح سوال هایی  که پاسخ  آماده ندارند و سوال هایی که ایجاب می کنند  دانش آموزان  عقیده ای  را بیان کنند و از آن دفاع نمایند ،اشاره کرد. پاسخ به این گونه سوال ها  معمولا مستلزم آن است  که دانش آموزان  به جای  اتکاء  به پاسخ های برنامه ریزی  شده و  طوطی وار ،درباره آنها فکر کنند .گاهی معلمان می توانند  از دانش آموزان  درباره  پاسخی  که دانش آموز دیگری  داده است ،  سوال کنند.در این  صورت ، دانش آموزان باید  از آنچه  در کلاس  مورد بحث  قرار گرفته  است ،آگاه شوند و هر لحظه  ، آماده مشارکت  در گفت و  شنود  کلاس  باشند.

حرکت  در بین دانش  آموزان 

در جریان انجام تکلیف های  انفرادی ، معلمان باید  بین دانش  آموزان حرکت کنند  و بر کار آنها  نظارت  داشته  باشند. این توصیه به دو منظور  صورت می گیرد، اول این که  حضور فیزیکی  معلم  در کنار  دانش آموزان ، دقت و توجه  آنها را  به تکلیفی که در دست دارند  ، افزایش  می دهد .دوم  که مهم تر از اولی  است ، این است  که معلم با نظارت  بر کار  دانش  آموزان می تواند در صورت نیاز  مساعدت های  لازم را به آنها بکند.

محبت به دانش آموزان

معلمان  باید علاقه و محبت خود را هم به صورت  کلامی  و هم از  طریق  ابزارهای  غیر کلامی  چون : توجه  تمام  و کمال به دانش آموزان ، حفظ و تداوم  ارتباط  چشمی با آنان ، لبخند زدن و ایماء و اشاره  نشان دهند.

ما اغلب فراموش  می کنیم  که اکثر دانش آموزان برای  معلمانی که برای  آنها محبت می کنند  و معلمانی که آنها را  مورد احترام  قرار می دهند ، هر کاری  را انجام می دهند. در بیش  تر موارد، دانش  آموزان حاضرند هر کاری   بکنند  تا تایید چنین معلمانی  را به دست آورند. آشکار است  که معلمان  باید  در ابراز  علاقه  و محبت خویش  نسبت  به دانش آموزان  صادق  باشند و گرنه ، احترام  آنان  نزد دانش آموزانی که ریاکاری  و دورنگی  می بییند ، رو به افول می گذارد.

چه چیز از ما یک معلم خوب می‌سازد؟

معلمان خوب:

• هدف دارند

• منتظر موفقیت همه دانش آموزان هستند

• تحمل ابهام را دارند

• برای ارضای نیازهای بچه‌ها تمایل به تغییر و هماهنگی دارند

• از ندانستن ناراحت نمی شوند

• به کارشان فکر می‌کنند

• از مدلهای مختلف یاد می‌گیرند

• از کار و شاگردانشان لذت می‌برند

 

معلمان خوب هدف دارند

شما نمی توانید به معنای کلی خوب باشید، بلکه باید در چیزی یا کاری خوب باشید. به عنوان معلم معنایش این است که بدانید دانش آموزانتان چه انتظاری دارند، و برای رسیدن به این انتظارات برنامه ریزی کنید، شما هم درباره آنچه در کلاستان رخ می‌دهد، بر پایه اهدافی که می‌خواهید به آنها برسید، انتظاراتی دارید. اگر می‌خواهید بچه‌ها را برای اشتغال آماده کنید، از آنها وقت شناسی و توجه خوب انتظار دارید. اگر در یک کلاس کنکور تدریس می‌کنید، به توضیح شکل تست و کمک به بهبود مهارتهای امتحان دادن بچه‌ها وقت می‌گذرانید و اگر می‌خواهید شاگردانتان در خواندن کتاب بهتر و جدی تر بشوند باید در کلاس وقتی برای خواندن و منابع و کتابهای لازم اختصاص بدهید.

 

معلمان خوب منتظر موفقیت همه دانش آموزان هستند

این پارادوکس بزرگ تدریس است. اگر ما خودارزیابی مان را کاملاً بر پایه موفقیت شاگردانمان قرار بدهیم، حتماً ناامید خواهیم شد. در همه سطوح، به خصوص در آموزش بزرگسالان، فاکتورهای زیادی در زندگی دانش آموزان وجود دارد که نمی گذارد معلم موفقیت همه را تضمین کند. در عین حال، اگر ما با دیدگاهی جبری، دانش آموزانمان را به رفتار "دست من که نیست" واگذار کنیم، بچه‌ها بی تعهدی ما را حس می‌کنند و ناامید می‌شوند. ولی ما می‌توانیم با یک سوال ساده محیط شادی را درست کنیم: آیا من همه کارهایی را که می‌توانستم در این کلاس، در این زمان، برای رسیدن به نیازهای همه بچه ها، برای رسیدن به همه موفقیت ممکن انجام بدهم، انجام داده ام؟ تا وقتی می‌توانید بگویید "بله" ، شما محیط موفقیت را فراهم کرده اید.

 

معلمان خوب می‌توانند با ابهام کنار بیایند

یکی از بزرگترین چالش های تدریس از نبود بازخورد آنی و دقیق سرچشمه می‌گیرد. دانش آموزی که امروز در حال سر تکان دادن و زیرلب زمزمه کردن درس جبر از کلاس می‌رود، ممکن است فردا بگوید که موفقیت عالی ای در ریاضی به دست آورده و از درس دیروزتان تشکر کند. راهی برای پیش بینی دقیق نتایج بلند مدت کارمان وجود ندارد. اما گر ما در انتخاب استراتژی و محتوا هدف داشته باشد، و سعی در موفقیت همه دانش آموزان بکنیم کمتر دچار غافلگیری خواهیم شد و به جای آن، روی چیزهایی که می‌توانیم کنترل کنیم تمرکز خواهیم کرد و اعتماد خواهیم داشت که آمادگی با فکر و تأمل احتمالاً نتایج خوبی خواهد داشت نه نتایج بد.

 

معلمان خوب برای رسیدن به نیازهای بچه‌ها تغییر می‌کنند و منطبق می‌شوند

آیا واقعاً می‌توانیم ادعا کنیم در کلاس جغرافی درس داده ایم، در حالیکه هیچ کس مفاهیم تدریس ما را نفهمیده است؟ اگر هیچ کدام از دانش آموزانمان بیرون از کلاس کتاب به دست نگیرد، آیا ما واقعاً به آنها خواننده خوب بودن را آموخته ایم؟ ما اغلب به این جنبه‌ها فکر نمی کنیم اما آنها در قلب تدریس مؤثر جا دارند. یک طرح درس عالی و یک درس عالی دو موضوع کلاً متفاوت هستند؛ وقتی یکی از آنها در پی دیگری اتفاق می‌افتد خیلی خوب است، اما همه می‌دانیم که این اتفاق هر روزی نیست. ما به بچه‌ها درس می‌دهیم که یاد بگیرند و وقتی یاد نمی گیرند، باید استراتژی های تازه ایجاد کنیم، به راه های تازه فکر کنیم، و کلاً هر کاری که بتوانیم برای زنده کردن فرآیند یادگیری انجام دهیم. داشتن متدولوژی خوب، عالی است اما بهتر است بچه هایی داشته باشیم که در یادگیری خوب، شرکت می‌کنند.

 

معلمان خوب متفکر هستند

این ویژگی شاید تنها خصوصیت مطمئن و مطلق تمام معلم های خوب است چون که بدون آن هیچ کدام از ویژگی هایی که گفتیم به رشد و بلوغ نمی رسد. معلم های خوب به طور عادی به کلاس شان، دانش آموزانشان، روش هایشان و محتوای تدریسشان فکر می‌کنند. آنها مقایسه می‌کنند و در تضاد بررسی می‌کنند، تمایزها و تشابه‌ها را ترمیم می‌کنند، دوره می‌کنند، حذف می‌کنند و ذخیره می‌کنند. عدم موفقیت در مشاهده آنچه در کلاس رخ می‌دهد ما را از تدریس و فرآیند یادگیری جدا می‌کند و اگر خودمان جدا باشیم، چطور می‌توانیم ارتباط پدید بیاوریم؟

 

معلمان خوب از ندانستن ناراحت نمی شوند

اگر ما صادقانه و متفکرانه به آنچه در کلاس روی می‌دهد فکر کنیم، اغلب مشکلات و معماهایی را خواهیم یافت که نمی توانیم فوراً آنها را حل کنیم، سوالاتی که نمی توانیم پاسخ بدهیم. راینرماریاریکله در نامه هایش به یک شاعر جوان چنین نوشته است: "بکوش تا خود سوالات را دوست بداری چنانکه گویی آنها اتاقهایی با در بسته هستند یا کتابهایی که به زبانی بسیار غریبه نوشته شده اند. اکنون با سوالات بزی. شاید پس از این، روزی در آینده دور، اندک اندک و بدون توجه، بتوانی راهت را به سوی پاسخ زندگی کنی. " (1986 - صفحه 34 و 35) به همین ترتیب تدریس ما در صورتی سودمند است که بتوانیم اندکی با یک سوال زندگی کنیم، بیندیشیم و مشاهده کنیم و بگذاریم پاسخ سوال در جواب وضعیت خاصی که در آن هستیم، خود رشد می‌کند.

 

معلمان خوب الگوهای شخصیتی خوب دارند

دوباره به سه معلم خوبتان فکر کنید. چطور نحوه تدریس خود شما، خودآگاه یا ناخود آگاه، توسط اعمال و رفتار آنها شکل گرفته است؟ به بدترین معلمی که داشتید فکر کنید. از چه چیزهایی مطلقاً پرهیز می‌کنید چون به یاد می‌آورید که چه اثر تخریب کننده ای بر شما و هم شاگردی هایتان داشته اند؟ ما تدریس را به تدریج یاد می‌گیریم و ایده‌ها و رفتارها را به آرامی از بسیاری از منابع جذب می‌کنیم. تا به حال چند فیلم دیده اید که شخصیت معلم در آنها حضور داشته است، و چطور این فیلم‌ها به شما الگو داده اند؟ ما همیشه از تأثیرات خوب و بد روی تدریسمان آگاه نیستیم. با اندیشیدن به الگوهای تدریس و نحوه گرفتنشان بهتر می‌توانیم با چالش های جدید تطبیق و تغییر کنیم.

 

معلمان خوب از کارشان و دانش آموزانشان لذت می‌برند

این نکته بدیهی به نظر می‌رسد، اما به همین سادگی هم فراموش می‌شود. معلمانی که از کار و بچه‌ها لذت می‌برند با انگیزه اند، انرژی دارند و خلاق هستند. در نقطه مقابل لذت، بی حوصلگی است؛ وضعیتی که هیچ کس در آن جرقه ای از علاقه نمی یابد. توجه داشته باشید که لذت بردن از کار و لذت بردن از دانش آموزان دو چیز جداگانه است. تمرکز زیاد بر روی محتوا ممکن است به بچه‌ها حس بی ارتباطی، سوء تفاهیم یا جاماندگی بدهد. توجه بیش از حد روی دانش آموزان، بدون توجه به محتوا، باعث می‌شود دانش آموزان حس خوب و مفهوم شدن داشته باشند اما ممکن است کمکی به آنها در کسب اهداف آموزشی با سرعت مناسب نکند. به دست آوردن تعادل بین این دو نقطه حدی به زمان و توجه نیاز دارد و باید با دقت مشاده کنید با دقت ارزیابی کنید و روی یافته هایتان کار کنید.